Giữa lúc nhiều gia đình thành phố chuyển sang hỏa táng, vẫn có những nhà giữ nếp mai táng — đưa người thân về với đất. Có nhà vì quan niệm “mồ yên mả đẹp”, có nhà vì đã có sẵn phần đất dòng họ ở quê, có nhà theo lời dặn lúc sinh thời của người đã khuất. Lựa chọn nào cũng đáng trọng; điều cần là hiểu rõ mai táng gồm những gì để lo cho chu toàn.
Bài này nói rõ: mai táng là gì và khác hỏa táng ra sao, hai hình thức chôn cất phổ biến (địa táng vĩnh viễn và hung táng rồi cải táng), an táng ở những nghĩa trang nào quanh Hà Nội, thủ tục cần gì, và một gói mai táng lo đến đâu.
Mai táng là gì, khác hỏa táng thế nào
Mai táng (an táng, địa táng) là hình thức chôn cất thi hài xuống đất, khác với hỏa táng là thiêu thành tro. Trong mai táng của người Việt còn có hai nhánh: địa táng vĩnh viễn (chôn một lần, giữ nguyên phần mộ) và hung táng rồi cải táng (chôn tạm vài năm, sau đó bốc mộ, sang cát vào tiểu rồi chôn lại ở mộ phần lâu dài, còn gọi là cát táng).
Nếu còn lưỡng lự giữa hai con đường, hãy cân nhắc kỹ ở bài nên hỏa táng hay địa táng. Trường hợp nghiêng về hỏa táng, xem dịch vụ hỏa táng tại Hà Nội.
An táng ở đâu quanh Hà Nội
Phần đất an táng là việc cần tính sớm vì liên quan đến quỹ đất và chi phí. Các hướng thường gặp:
- Phần mộ dòng họ ở quê: nhiều gia đình đưa người thân về an táng cạnh ông bà tại quê nhà.
- Công viên nghĩa trang quanh Hà Nội: các khu nghĩa trang có quy hoạch, dịch vụ chăm sóc phần mộ.
- Nghĩa trang địa phương: nghĩa trang của xã, phường nơi gia đình cư trú, theo quy định từng nơi.
Để hình dung các lựa chọn nghĩa trang và điều cần cân nhắc, đọc an táng tại nghĩa trang quanh Hà Nội. Nếu cần đưa người thân về quê, phần này có ở đưa thi hài về quê an táng.
Một gói mai táng lo những việc gì
Mai táng có thêm phần phần mộ và (với hung táng) phần cải táng về sau, nên gói dịch vụ thường gồm các nhóm việc sau:
| Nhóm việc | Gồm những gì | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tang lễ tại nhà/nhà tang lễ | Khâm liệm, nhập quan, linh đường, lễ viếng | Như tang lễ trọn gói |
| Di quan, đưa tang | Xe tang, đoàn đưa, lộ trình ra nghĩa trang | Tính quãng đường nếu về quê |
| Hạ huyệt, an táng | Đào huyệt, hạ huyệt, đắp mộ, lễ tại huyệt | Theo phong tục và nghĩa trang |
| Phần mộ | Mua đất, xây mộ (vĩnh viễn) hoặc mộ đất (hung táng) | Chi phí chênh nhiều |
| Cải táng về sau | Bốc mộ, sang cát, an vị mộ lâu dài | Với hình thức hung táng |
Phần lễ tang phía trước về cơ bản giống tổ chức tang lễ trọn gói; điểm khác nằm ở khâu hạ huyệt và phần mộ. Trình tự lễ ngoài huyệt có ở lễ di quan và an táng.
Cải táng: thời điểm và phong tục
Với gia đình chọn hung táng, cải táng là việc lớn diễn ra vài năm sau. Thời điểm bốc mộ, cách chọn ngày, cách sang cát đều theo phong tục từng vùng và lời người lớn trong họ. Đây là việc nên chuẩn bị kỹ về cả tâm lý lẫn thủ tục.
Chi tiết về thời điểm và nghi thức xem bốc mộ, cải táng: phong tục và thời điểm.
Thủ tục cần chuẩn bị
- Giấy báo tử và giấy tờ tùy thân của người mất, người làm thủ tục.
- Xác nhận phần đất an táng: mộ dòng họ ở quê hoặc phần mộ tại nghĩa trang.
- Thống nhất với họ hàng ở quê (nếu đưa về) về đất và nghi lễ.
- Đăng ký khai tử trong thời hạn quy định.
- Chuẩn bị quan tài phù hợp hình thức chôn cất đã chọn.
Phần khai tử và giấy tờ chung xem đăng ký khai tử ở đâu, cần gì.
Một tình huống thường gặp
Có gia đình ở Hà Đông, cụ ông quê ở một tỉnh lân cận, lúc sinh thời dặn muốn về nằm cạnh ông bà. Khi cụ mất, con cháu ở Hà Nội lúng túng giữa hai việc: lo lễ tại thành phố cho khách viếng tiện đến, rồi lại đưa về quê an táng. Chúng tôi sắp xếp tổ chức viếng gọn tại Hà Nội một ngày, hôm sau xe đưa về quê, phối hợp với họ hàng dưới quê lo phần huyệt và lễ hạ huyệt. Cái khó của mai táng đường xa nằm ở chỗ ăn khớp hai đầu — thành phố và quê — nên việc liên lạc, thống nhất giờ giấc với người nhà ở quê phải làm sớm, chứ không để nước đến chân mới tính.
Khi cần lo trọn cả lễ tang lẫn an táng, kể cả đưa người thân về quê xa, gia đình có thể tham khảo dịch vụ tang lễ trọn gói tại Hà Nội và dịch vụ hồi hương, đưa thi hài, hoặc gọi đường dây nóng 24/7 để được tư vấn theo hoàn cảnh cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Mai táng và an táng có khác nhau không?+
Về cơ bản là một, đều chỉ việc chôn cất thi hài xuống đất, phân biệt với hỏa táng là thiêu thành tro. Trong dân gian, mai táng và an táng thường được dùng thay nhau.
Hung táng và cát táng là gì?+
Hung táng là lần chôn đầu (mộ tạm, mộ đất). Sau vài năm theo phong tục, gia đình bốc mộ, sang xương cốt vào tiểu sành rồi an vị ở mộ lâu dài — bước này gọi là cải táng hay cát táng.
An táng ở Hà Nội có thể chọn nghĩa trang nào?+
Tùy hoàn cảnh: phần mộ dòng họ ở quê, các công viên nghĩa trang có quy hoạch quanh Hà Nội, hoặc nghĩa trang địa phương nơi cư trú theo quy định. Nên xác nhận phần đất sớm vì liên quan quỹ đất và chi phí.
Dịch vụ mai táng trọn gói lo những gì?+
Lo phần tang lễ như trọn gói thông thường, cộng thêm di quan ra nghĩa trang, hạ huyệt và an táng, phần mộ, và hỗ trợ cải táng về sau nếu chọn hung táng.
Đưa người thân về quê an táng cần chuẩn bị gì?+
Cần xác nhận phần mộ ở quê, thống nhất với họ hàng về đất và nghi lễ, chuẩn bị xe đưa đường dài và sắp xếp giờ giấc ăn khớp giữa lễ ở thành phố và lễ hạ huyệt ở quê.
Tác giả
Nguyễn Đức Dân
Chuyên viên tổ chức tang lễ · 15 năm kinh nghiệm
Hơn 15 năm trực tiếp lo liệu tang lễ cho các gia đình tại Hà Nội, từ tang lễ trọn gói tại nhà riêng đến tổ chức tại nhà tang lễ và hỗ trợ hỏa táng. Chia sẻ ở đây là kinh nghiệm thực tế từ hiện trường, không lý thuyết suông.
