“Cụ mất ở Hà Nội nhưng mộ phần dòng họ ở Nghệ An, gia đình muốn đưa cụ về quê nằm cạnh ông bà.” Đây là mong muốn rất phổ biến với những gia đình rời quê ra phố làm ăn. Khác với hồi hương từ nước ngoài, đưa thi hài về quê trong nước nhẹ về giấy tờ nhưng nặng về hậu cần — chặng đường dài, thời tiết, sức khỏe người đi cùng đều phải tính trước.
Bài viết tập trung vào trường hợp người thân mất tại Hà Nội (hoặc một tỉnh khác) và gia đình muốn đưa về quê nhà để an táng. Nếu người thân mất ở nước ngoài, quy trình lại khác hẳn vì liên quan thủ tục hai quốc gia.
Quyết định trước: đưa về rồi mới làm lễ hay làm lễ tại Hà Nội
Có hai hướng tổ chức, gia đình nên chốt sớm vì nó quyết định toàn bộ lịch trình và chi phí.
- Đưa thẳng về quê rồi tổ chức tang lễ tại quê: phù hợp khi họ hàng phần lớn ở quê, đất hương hỏa sẵn sàng. Linh cữu được chuyển về sớm, lễ viếng và an táng diễn ra ở quê.
- Tổ chức lễ viếng tại Hà Nội rồi mới di quan về quê an táng: phù hợp khi đông người quen, đồng nghiệp ở Hà Nội đến viếng. Sau lễ truy điệu mới di chuyển đường dài để hạ huyệt tại quê.
Giấy tờ cần mang theo trên đường
Việc đưa thi hài về quê trong nước không cần giấy phép phức tạp như hồi hương quốc tế, nhưng vẫn nên mang đủ giấy tờ để chủ động nếu bị hỏi trên đường hoặc khi làm thủ tục an táng tại địa phương quê nhà.
- Giấy báo tử hoặc giấy chứng tử (trích lục khai tử) — mang theo bản chính và vài bản sao.
- Giấy tờ tùy thân của người mất và của người đứng ra lo việc.
- Giấy tờ liên quan đến phần đất an táng tại quê (nếu địa phương yêu cầu).
- Số điện thoại người đại diện ở quê để báo trước giờ đoàn về tới.
Thủ tục cụ thể tại địa phương quê nhà nên hỏi trước người trong họ hoặc trưởng thôn/UBND xã nơi an táng, vì mỗi nơi có quy định riêng về nghĩa trang và việc hạ huyệt.
Chọn xe và tính toán hậu cần đường dài
Đây là phần khác biệt lớn nhất so với một tang lễ trong thành phố. Đoàn xe đường dài cần được chuẩn bị như một chuyến đi xa thật sự, có dự phòng.
| Hạng mục | Cần lưu ý |
|---|---|
| Xe chở linh cữu | Xe tang chuyên dụng, có bảo quản lạnh nếu đường xa hoặc trời nóng |
| Xe chở người nhà | Đủ chỗ cho gia quyến đi cùng, tài xế quen đường dài |
| Lộ trình & thời gian | Tính quãng đường, điểm nghỉ, giờ tới quê để kịp giờ an táng |
| Bảo quản thi hài | Giữ lạnh, hạn chế thời gian di chuyển kéo dài quá mức |
| Sức khỏe người đi cùng | Người cao tuổi, trẻ nhỏ cần bố trí nghỉ ngơi hợp lý |
Một tình huống thường gặp
Một gia đình ở Cầu Giấy có cụ bà mất, quê ở Thanh Hóa. Con cháu phần lớn làm việc tại Hà Nội nên nhà chọn làm lễ viếng một ngày tại Hà Nội cho bạn bè, đồng nghiệp đến tiễn, rồi sáng sớm hôm sau di quan về quê. Chúng tôi bố trí xe tang có bảo quản lạnh đi trước, xe chở gia quyến theo sau, hẹn giờ về tới quê khoảng giữa buổi để kịp làm lễ và hạ huyệt trong ngày. Nhờ chốt lộ trình và giờ giấc từ tối hôm trước, đoàn về đúng hẹn, người ở quê đã chuẩn bị sẵn mọi thứ.
Phối hợp hai đầu Hà Nội và quê nhà
Điều khiến việc đưa về quê dễ trục trặc là phải lo cùng lúc hai nơi: đầu Hà Nội lo khâm liệm, lễ viếng, xe cộ; đầu quê lo phần mộ, lễ an táng, đón đoàn. Hai đầu này phải liên lạc chặt với nhau về giờ giấc. Nên cử một người đại diện ở quê làm đầu mối, một người ở Hà Nội điều phối đoàn đi.
Với những chặng dài, nhiều gia đình chọn giao phần vận chuyển và bảo quản cho đơn vị có kinh nghiệm chạy đường xa qua dịch vụ hồi hương thi hài, đồng thời sắp xếp xe phục vụ tang lễ cho cả đoàn đưa tang. Khi cần một đầu mối lo trọn khâu đưa về quê, gia đình có thể gọi dịch vụ tang lễ trọn gói tại Hà Nội để được tư vấn lộ trình và xe phù hợp ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Đưa thi hài về quê có cần giấy phép đặc biệt không?+
Vận chuyển trong nước không cần giấy phép phức tạp như hồi hương từ nước ngoài. Tuy nhiên nên mang theo giấy báo tử hoặc giấy chứng tử và giấy tờ tùy thân để chủ động khi làm thủ tục an táng tại địa phương quê nhà.
Nên làm lễ ở Hà Nội rồi mới về quê hay đưa thẳng về?+
Tùy gia đình. Nếu đông người quen ở Hà Nội đến viếng thì nên làm lễ tại Hà Nội rồi di quan về quê an táng. Nếu họ hàng chủ yếu ở quê thì đưa thẳng về rồi tổ chức tại quê sẽ gọn hơn.
Đường xa thì bảo quản thi hài thế nào?+
Dùng xe tang có khả năng giữ lạnh, hạn chế thời gian di chuyển và dừng đỗ kéo dài, nhất là khi trời nóng. Nên tính lộ trình hợp lý để rút ngắn tổng thời gian trên đường.
Cần chuẩn bị gì ở đầu quê nhà?+
Báo trước cho người đại diện ở quê để chuẩn bị phần mộ, lễ an táng và đón đoàn. Nên hỏi trước UBND xã hoặc người trong họ về quy định nghĩa trang và giờ giấc hạ huyệt tại địa phương.
Tác giả
Nguyễn Đức Dân
Chuyên viên tổ chức tang lễ · 15 năm kinh nghiệm
Hơn 15 năm trực tiếp lo liệu tang lễ cho các gia đình tại Hà Nội, từ tang lễ trọn gói tại nhà riêng đến tổ chức tại nhà tang lễ và hỗ trợ hỏa táng. Chia sẻ ở đây là kinh nghiệm thực tế từ hiện trường, không lý thuyết suông.
